Amaç: Tavşan karotis arterlerinde yapılan anastomozlarda bosentanın intima hiperplazisi üzerine olan etkisi araştırıldı.
Çalışma planı: Çalışmamızda 18 adet Yeni Zelanda tipi erkek tavşan ilaç alan (Grup B) ve almayan (Grup A) olmak üzere iki gruba randomize edildi. Tüm deneklerin sağ karotis arteri kesildikten sonra 10/0 polipropilen dikiş ipliği ile uç uca anastomoz yapıldı. Sol karotis artere bu uygulama yapılmadı. Grup B deneklere ameliyattan üç gün önceden başlayarak ve 21 gün süre ile 30 mg/kg/gün oral bosentan verildi. Grup A deneklere ise herhangi bir ilaç verilmedi. Ameliyat sonrası 28. gününde anastomoz bölgesi ve karşı kontrol tarafı çıkartılıp parçalar hazırlanarak histomorfometrik olarak incelendi.
Bulgular: Anastomoz yapılan arterlerde anastomoz yapılmayan sol tarafa kıyasla anlamlı derecede intima hiperplazisi geliştiği saptandı. Bosentanın ilaç almayan gruba kıyasla intima alanını (Grup A: 48.3 μm2 [37.1 μm2 - 65.7 μm2], Grup B: 31.4 μm2 [12.2 μm2-63.2 μm2], [p=0.04]) ve intima/medya alan oranını (Grup A: 0.49 [0.13-0.74], Grup B: 0.22 [0.09-0.37], [p=0.024]) anlamlı şekilde azalttığı saptandı.
Sonuç: Bosentanın tavşan karotis arter modelinde gelişen intima hiperplazisini azalttığı görülmüştür. Damar girişimlerinde bosentanın klinik kullanımının yararını desteklemek amacıyla ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Bosentan, endotelin-1, endotelin reseptör antagonisti; hayvanlar; hiperplazi; immünohistokimya; karotis arterler/büyüme ve gelişme; reseptör, endotelin; tavşanlar, Yeni Zelanda.
Copyright © 2026 Türk Kardiyoloji Derneği Arşivi
