Turk Kardiyol Dern Ars. Baskıdaki Makaleler: TKDA-88639 | DOI: 10.5543/tkda.2026.88639
Genç Erişkinlerde Miyokard Enfarktüsünün Tetikleyicisi Olarak Madde Kötüye Kullanımı: Yeterince Tanınmayan Önemli Bir Risk
Ali Yağız Üresin1, Burak Aydın1, Can Birkan21Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı, İstanbul Tıp Fakültesi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul, Türkiye
2Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Ankara, Türkiye
Miyokard enfarktüsü (ME), dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Yasa dışı madde kullanımı giderek artmaktadır. Bu maddeler, önceden var olan risk faktörlerinin bulunup bulunmamasından bağımsız olarak, çeşitli mekanizmalar aracılığıyla ME insidansında artışla ilişkili olabilir. Bu konudaki veriler sınırlı olmakla birlikte, sorunun vurgulanması önem taşımaktadır. Bu derlemenin amacı, özellikle genç erişkinlerde madde kötüye kullanımı ile ME arasındaki ilişkiyi ortaya koymak ve altta yatan mekanizmaları güncel literatür doğrultusunda değerlendirmektir. Bu derleme, PubMed/MEDLINE, Scopus ve Web of Science veri tabanlarında ilgili maddelerin adları ile ME ile ilişkili terimlerin birlikte kullanıldığı aramalar sonucunda belirlenen yayınlar temel alınarak hazırlanmıştır. En sık kötüye kullanılan maddeler uyarıcılar, depresanlar ve performans artırıcı hormonlar olarak sınıflandırılmaktadır. Uyarıcılar (kokain, amfetaminler vb.), artmış sempatik aktivite sonucunda gelişen taşikardi, koroner vazospazm ve tromboz gibi etkiler yoluyla miyokardiyal oksijen sunumu ile gereksinimi arasında dengesizliğe neden olur. Depresan sınıfında yer alan opioidler ise hipotansiyon, solunum depresyonuna bağlı hipoksemi ve enfeksiyon gibi komplikasyonlara ikincil olarak koroner hemodinamiği değiştirerek miyokardiyal oksijen sunumu ile gereksinimi arasında dengesizliğe yol açar. Cannabis ve sentetik kannabinoidlerde koroner vazospazm, tromboz ve plak rüptürü önemli etkiler arasındadır. Anabolik-androjenik steroidler (AAS) lipid profilini olumsuz etkiler. Ayrıca AAS kullanımıyla ilişkili etkiler arasında ateroskleroz, tromboz ve eritrositoz yer almaktadır. Madde kullanımına bağlı ortaya çıkan bu etkiler, ME gelişiminin altında yatan mekanizmalar olarak kabul edilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Miyokard enfarktüsü, madde kötüye kullanımı, genç erişkinler.
Sorumlu Yazar: Ali Yağız Üresin
Makale Dili: İngilizce