Bilgisayarlı Tomografi Pulmoner Anjiyografi ile Doğrulanmış Pulmoner Embolide, EKG ile Değerlendirilen Hastalarda Otomatik Olarak Türetilen Iki Bileşenli BTPA Öncesi EKG Risk Fenotipi ve 365 Günlük Mortalite

Amaç: Akut pulmoner embolide elektrokardiyografik anormallikler sık görülmekle birlikte, EKG dalga formlarıyla eşleştirilmiş veri tabanlarında bu bulguların prognostik değeri yeterince aydınlatılmamıştır. Bu çalışmada, bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiyografi (BTPA) ile doğrulanmış pulmoner embolisi olan ve anjiyografi öncesinde elektrokardiyografi (EKG) ile değerlendirilen hastalarda, otomatik olarak türetilen ve yorumlanabilir iki bileşenli EKG risk fenotipinin 365 günlük mortalite ile ilişkisi incelendi.
Yöntem: MIMIC-IV-Ext-PE ile MIMIC-IV-ECG kayıtlarının eşleştirilmesiyle oluşturulan retrospektif bir kohortun ikincil analizi gerçekleştirildi. Her hasta için tek bir indeks kayıt seçildi; kaynak popülasyon pulmoner embolisi olan 1.534 hastadan oluştu. BTPA öncesindeki 6 saat içinde EKG kaydı bulunan 650 hastanın 571’inde kayıtlar ilgili hastane yatışıyla eşleştirilebildi; 567 hastanın EKG’si sinyal kalite kontrolünü geçti. Kalp hızının >100 atım/dakika olması ve V3 derivasyonunda T dalgası inversiyonu bulunması için birer puan verilerek 0–2 puanlık skor hesaplandı. Birincil Cox modeli; yaş, cinsiyet, Charlson komorbidite indeksi, pulmoner emboli alt tipi, BTPA sırasında veya öncesinde başlatılan yoğun bakım yatışı ve kalp hızı bileşeni dışlanarak tanımlanan erken fizyolojik bozulmaya göre düzeltildi.
Bulgular: Birincil analizdeki 567 hastanın 126’sı 365 gün içinde yaşamını yitirdi. Düzeltilmemiş 365 günlük mortalite, skoru 0, 1 ve 2 olan hastalarda sırasıyla %15,0, %26,8 ve %41,7 idi. Skordaki her 1 puanlık artış, birincil modelde daha yüksek mortalite ile ilişkiliydi (hazard oranı [HR] 1,70; %95 güven aralığı [GA] 1,36–2,13; p<0,001). Skor için orantılı hazard varsayımında belirgin bir ihlal saptanmadı (p=0,060). Seçilim olasılığının tersiyle stabilize ağırlıklandırma uygulanan Cox modelinde benzer bir ilişki saptandı (HR 1,59; %95 GA 1,28–1,99; p<0,001). Ağırlıklandırma, ölçülen özellikler açısından seçilime bağlı dengesizliği azalttı; ancak tamamen ortadan kaldırmadı.
Sonuç: BTPA ile doğrulanmış pulmoner embolisi olan ve anjiyografi öncesinde EKG ile değerlendirilen hastalarda, otomatik olarak türetilen iki bileşenli EKG risk fenotipi daha yüksek 365 günlük mortalite ile ilişkili bulundu. Bu fenotip, ileri doğrulama çalışmaları gerektiren erken bir prognostik belirteç olarak değerlendirilmelidir; klinik karar verme aracı olarak kullanılabilirliği henüz gösterilmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Otomatik dalga formu analizi, EKG, elektrokardiyografi, MIMIC-IV, mortalite, pulmoner emboli, risk sınıflaması.