TEKHARF 2009 taraması: Kırsal kesim ve kentlerde benzer kardiyovasküler ölüm riski

Amaç: TEKHARF Çalışması’nın 2009 sonbaharında gerçekleştirilen tarama verileri incelenerek koroner/kardiyovasküler ve tüm-nedenli ölümlerde kırsal kesim-kent farklılıkları ve 45-74 yaş kesiminde mortalitenin cinsiyete göre dağılımı değerlendirildi.
Çalışma planı: TEKHARF Çalışması kapsamında Marmara ile İç Anadolu bölgeleri tekli yıllarda taranmaktadır. 2009 yılında 1655 kişi bu amaçla tarandı. Ölüm nedeni ve şekli konusunda birinci derece akraba ve/veya sağlık ocağı personelinden bilgi alındı. Örneklemden 960 kişi fizik muayene ve 12-derivasyonlu EKG ile incelendi; 572 kişinin sağlık durumu hakkında bilgi edinildi.
Bulgular: Taramada 23 erkek ile 20 kadının öldüğü belirlendi. Ölümlerin 21’i koroner hastalığa, dördü serebrovasküler olaya bağlandı. Tüm kohortun 19 yıllık takibinde, 45-74 yaş kesiminde koroner kalp hastalığı kökenli ölümler erkeklerde 1000 kişi-yılında 7.5, kadınlarda 3.9 düzeyinde bulundu. Toplam 405 ölümü (235 kardiyovasküler ölüm) ve 24 bin kişi-yılını aşan izlemi kapsayan Cox regresyon analizinde, kırsal alanda ve kentlerde oturanlar benzer yaş-ayarlı ölüm oranları sergiledi. Kentli kadınlarda, kırsalda yaşayan hemcinslerine göre genel mortalite daha yüksek bulundu (HR 1.41; %95 GA 1.02-1.96).
Sonuç: Kardiyovasküler mortalitenin hem mutlak, hem de genel ölümdeki payı yüksek olmayı sürdürmektedir; bu konuda kır-kent farkı gözlenmedi. Kentte yaşayan kadınlarda yaş-ayarlı tüm nedenli ölüm oranı, kırsal alan hemcinslerine göre daha yüksektir.

Anahtar Kelimeler: Kardiyovasküler hastalık/mortalite, koroner hastalık/mortalite, mortalite/trend, Türkiye/epidemiyoloji