Turk Kardiyol Dern Ars. 2026; 54(2): 101-108 | DOI: 10.5543/tkda.2026.07748
Statin-Naif Yaşlı Bireylerde Koroner Arter Hastalığı Öngördürücüsü Olarak Lipoprotein(a) ve Kümülatif LDL Kolesterol
Ece Yurtseven1, Dilek Ural1, Gizem Yaşa2, Berk Kabadayı2, Özgür Özdemir2, Erol Gürsoy1, Saide Aytekin1, Vedat Aytekin1, Meral Kayıkçıoğlu31Kardiyoloji Anabilim Dalı, Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi, İstanbul, Türkiye
2Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi, İstanbul, Türkiye
3Kardiyoloji Anabilim Dalı, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, İzmir, Türkiye
Amaç: İleri yaş, aterosklerotik kardiyovasküler hastalık (ASKVH) riskinde artış ile ilişkilidir. Yaşlı bireylerde statin tedavisinin başlatılmasına yönelik süregelen tartışmalar göz önünde bulundurulduğunda, koroner arter hastalığı (KAH) bulunan ve lipid düşürücü tedaviden fayda görebilecek kişilerin belirlenmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı, statin kullanmayan, LDL-kolesterol (LDL-C) düzeyi yüksek ve ≥70 yaş bireylerde KAH öngördürücülerini belirlemek; özellikle risk değerlendirmesinde kümülatif LDL-C ve lipoprotein(a) [Lp(a)] düzeylerinin rolünü incelemektir.
Yöntem: Analize, LDL-C ≥ 160 mg/dL olan, Lp(a) ölçümü mevcut, daha önce ASKVH veya diyabet öyküsü bulunmayan ve koroner görüntüleme ya da fonksiyonel stres testleri ile KAH açısından değerlendirilen ardışık ≥ 70 yaş hastalar dahil edilmiştir. Global ASKVH riski, SCORE2-OP ve SAFEHEART risk skorları kullanılarak hesaplanmıştır.
Bulgular: Toplam 202 hasta çalışmaya dahil edilmiştir (ortalama yaş: 76 yıl, %68,3 kadın). Katılımcıların %30,7’sinde KAH saptanmıştır. Çok değişkenli analizde erkek cinsiyet (OR: 2,109), Lp(a) düzeyi (OR: 1,012, mg/dL başına) ve kümülatif LDL-C (OR: 1,155, g/dL başına) KAH ile bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. KAH prevalansı, kümülatif LDL-C ≥ 14 g/dL ve Lp(a) ≥ 50 mg/dL olan bireylerde en yüksekti. SCORE2-OP algoritması KAH’ı öngörememişken, SAFEHEART risk skoru KAH ile anlamlı ilişkili bulunmuştur.
Sonuç: Statin kullanmayan yaşlı bireylerde yüksek LDL-C düzeyi varlığında, erkek cinsiyet, artmış kümülatif LDL-C maruziyeti ve yüksek Lp(a) düzeyleri KAH ile bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. Bu sonuçlar, yaşlı bireylerde risk sınıflamasında kümülatif LDL-C ve Lp(a) ölçümlerinin kullanılmasının potansiyel değerini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kardiyovasküler risk sınıflaması, kümülatif düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol, yaşlı, birincil korunma, İspanyol Ailevi Hiperkolesterolemi Kohort Çalışması, statin-naif, Sistematik Koroner Risk Tahmini 2-Yaşlı Kişiler
Sorumlu Yazar: Ece Yurtseven
Makale Dili: İngilizce