Ocak 1984 ile Mart 1993 tarihleri arasında Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi (TYİH) Kardiyoloji Kliniği'nde PTCA uygulanan 1175 olgunun 51'inde akut oklüzyon (AO) gelişmiş olup bu olgular retrospektif olarak incelendi. 47'si erkek, 4'ü kadın olan bu olgularda koroner kan akımında azalma TIMI kriterlerine göre tanımlandı. Anjiyografik olarak AO tesbit edildiğinde, işleme ilaveten intrakoroner (İK) nitrat ve heparin yapılarak aynı balon ile 120 sn den uzun süreyle dilatasyon yapıldı. Yetersiz kalındığında autoperfüzyon balonu ile uzun süreli redilatasyon denendi. Bir olguda streptokinaz, bir olguda intimal flep nedeniyle direksiyonel koroner aterektomi ve bir olguda da Palmaz-Schatz stenti kullanıldı. İskemik bulguları kontrol altına alınamayan 12 olgu (% 23.5) acil koroner arter bypass greftleme (KABG)'ye verildi. 51 olgunun 18'inde (% 35) başarılı geri dönüş sağlandı. 33 olguda (% 65) başarı sağlanamadı. En çok başarı Cx lezyonlarında (% 56), en az başarı ise LAD lezyonlarında (% 22) elde edildi. Başarılı olunan 18 olgunun 14'ünde hiçbir komplikasyon gelişmezken 4'ünde ise non-QMI gelişti. Eski teknolojinin kullanıldığı Ekim 1984 ile Ekim 1990 arasında 333 olguda AO oranı % 6.6 ve başarılı geri dönüş % 18.2 iken Ekim-1990 ile Mart-1993 arasında 842 olguda ise AO % 3.4 ve başarılı geri dönüş oranı % 48.3 olarak bulunmuştur. Bu durum sonuçta yeni teknolojik ürünlerin invaziv kardiyolojide kullanılmaya başlanması ile AO oranında azalma ve başarı oranlarında artma olmakla birlikte, morbidite ve mortalitede tam bir iyileşme için daha yoğun araştırmalara gereksinim olduğunu göstermektedir.

İleri yaşlarda kalp görünümü, yapısı ve fonksiyonlarındaki değişiklikleri değerlendirmek üzere 90 yaş ve daha üzerinde olan 42 olguda (90.98, ortalama 92 yaşlarında, 14'ü erkek) ekokardiyografi ve Doppler bulguları incelenmiştir. Olguların 19'unda (%45) hipertansiyon, 9'unda (%29) koroner kalp hastalığı, 5'inde (% 14) geçirilmiş miyokard infarktüsü, 10'unda (% 23) önemli valvüler kalp hastalığı ve 4'ünde (%7) hipertrofik kardiyomiyopati mevcut idi. Sol ventrikül (LV) kitle indeksi (mass index) 34 kişide (%81) normalin üstünde bulundu. Septum ve aorta arasındaki ortalama açılar diyastol sonunda 87±17, sistol sonunda 108±14 derece bulundu. 21 olguda (%50) LV outflow bölgesine yönelen proksimal septal bulging (protrüzyon) saptanırken, 2 olguda bu bölgede obstrüksiyon gözlendi. 25 olguda (%60) aort yetersizliği (11 olguda 3+), 19 olguda (%45) mitral yetersizliği (6 olguda 3+ veya 4+), 17 olguda (%49) triküspid yetersizliği (3 olguda 3+ veya 4+), 18 olguda aort darlığı (7 olguda sistolik gradyent 50 mmHg üzerinde) tespit edildi. Darlık veya yetersizlik bulguları 12 olguda sadece 1 kapakta gözlenirken, 15 olguda 2 kapak, 11 olguda 3 kapak hastalığı saptanmıştır. Dört olguda ise valvüler lezyona rastlanmamıştır. Bulgularımız ışığında yaşlanmanın, kalp görünümünde ve valvül yapılarında değişikliğe yol açtığı düşünülmüştür. Bununla birlikte bu değişiklikler yaşlıların çoğunda önemli fonksiyonel gerilemeye yol açmamaktadır.

Bu çalışmada mitral kapak hastalığında görülen pulmoner hipertansiyonun organik komponenti olarak pulmoner arterde ortaya çıkan tıkayıcı değişiklikler değerlendirildi. Bu değişikliklerin olgunun preoperatif durumuyla ilişkisi ve pulmoner hipertansiyonun geriye dönebilirliği üzerine olan etkisi araştırıldı. Yirmi mitral kapak hastalığı olgusunda akciğer biyopsileri ile pulmoner arterdeki hipertansif histopatolojik değişiklikler Heath-Edwards sınıflaması çerçevesinde değerlendirildi ve olgular derece-1, derece 2, derece-3 ve derece-4 gruplarına ayrıldı. Her grupta preoperatif ve postoperatif dönemlerde yapılan hemodinamik ölçümlerle pulmoner hipertansiyondaki gerileme düzeyleri araştırıldı. Operasyon ertesinde tüm olgularda kardiyak debi (CO) ve kardiyak indekste (CI) anlamlı artışlar izlendi (p<0.01). Pulmoner arter histopatolojisi derece-2 veya altında olan olgularda operasyon ertesi sol atrium basıncı (LAP) (p<0.001), pulmoner arter orta basıncı (PAP) (p<0.001), pulmonary capillary wedge pressure (PCWR) (p<0.001) ve pulmoner vasküler rezistansta (PVR) (p<0.05) anlamlı düşmeler izlendi. Derece-3 grubu olgularda ise pulmoner hemodinamide aynı düzeyde düzelme izlenmedi. Pulmoner arterlerinde derece-3 tipi histopatolojik değişiklikler saptanan olgularda pulmoner arter basıncı ve pulmoner kapiller wedge basıncı operasyon ertesinde de yüksek kalmaya devam etti.

"Miyokardiyal stunning" fenomenini ortaya koymak ve bunun koroner arter hastalığının (KH) tanısındaki değerini araştırmak için, tipik angina pektoris (AP), atipik AP, infarktüs sonrası angina ve nonanginal göğüs ağrısı tanılarıyla yatırılan 44'ü erkek 47 olguda (Yaş ortalaması 56±8 yıl) istirahat elektrokardiyogramı ve ekokardiyogramı alındı. Sonra bisiklet egzersiz testi uygulanarak testin hemen ardından, 15. ve 30. dakikalarda tekrar ekokardiyografileri yapıldı ve egzersiz öncesi döneme göre kalıcı sol ventrikül duvar hareket bozuklukları gelişip gelişmediği araştırıldı. Duvar hareketleri; 1: normal, 2: hipokinetik, 3: akinetik, 4: diskinetik olarak puanlandı. Bilahare yapılan koroner anjiografi ile koroner arter hastalığı saptanan 35 hastanın 30'unda (% 85.7), egzersizden hemen sonra sol ventrikül segmenter duvarlarının tümünün hareketlerinde anlamlı puan artışları tesbitedildi (p<0.01-p<0.0005). puan artışlarının 15 ve 30 dakika sonra da önemli derecede devam ettiği görüldü (p<0.0005, p<0.0005). Anjiografiyle saptanan lezyonların lokalizasyonlarının da duvar hareket bozuklukları ile ilişkili olduğu gözlendi. Bu çalışmayla egzersiz ekokardiyografinin KAH'ın ve miyokardiyal stunning'in varlığı, genişlik ve şiddeti hakkında değerli bilgiler sağlayan kolay, invaziv yöntemlere göre ucuz, güvenilir, noninvaziv bir test olduğu sonucuna varıldı.

Radyografi ve bilgisayarlı toraks tomografisi (BTT) ile kesin tanı konamayan ama ekokardiyografinin tanıya yardım ettiği, 5 olgu sunuldu. Bunlardan 3'ü cerrahi tedaviye tabi tutuldu. İlk olguda telegrafi ve BBT'de 2, 4. ve 5. olgularda radyografide tanı için yeterli bulgu yoktu. Birinci olguda ekokardiyografiye dayanarak kalsifiye perikard olduğu düşünülen kitle cerrahide doğrulandı. İkinci olguda, kalp tamponadına neden olan kitle ekokardiyografiyle görüntülenerek acilen cerrahiye verildi. Patolojik teşhis endodermal sinüs tümörüydü. Üçüncü olguda, ekokardiyografi ve BBT'de birbiriyle uyumlu, kist hidatik lehine bulgular vardı. Olgu 4'de, BBT'de sadece akciğerde malignite lehine bulgular vardı, plevral maliny mezotelyoma ekokardiyografiyle görüntülendi. Beşinci olguda, perikardiyal malin mezotelyoma ekokardiyografiyle gösterilerek acilen cerrahiye verildi. Beşinci olguya ayrıca transözofajiyal ekokardiyografi, 3 hastaya BBT yapıldı. Sonuç olarak, TTE'nin intrakardiyak ve parakardiyak kitlelerin tanısında, kitlenin lokalizasyonu ve ameliyat öncesi değerlendirmede birçok defa katkıda bulunan bir metod olduğu vurgulanmaktadır.

Türkiye'den kaynaklanan tıp araştırmalarından Science Citation Index'in (SCI) 1993'te taradığı dergilerde yayınlananlar saptanıp sayısal olarak tahlil edildi. CD-ROM SCI kompakt diskinde Türkiye faslındaki referanslardan 627'si tıp alanına giriyordu. Bu bir önceki yıla kıyasla % 14'lük artış ifade etti. Yazıların 366'sı tam metinli makale türündendi. Bunların tümünün kaynakları eldeki makalenin sonunda verilmektedir. Anılan yayınların tıbbın alanlarına dağılımı değerlendirildiğinde, önceki yıllara göre anlamlı fark görülmedi. Kardiyovasküler tıp yayınları toplam 22 tam metinli makalenin üretilmesi suretiyle, ortalamanın az üstünde bir düzey sergiledi. Tıp kurumları, son üç yılın performansı bakımından ele alınınca, önde giden Hacettepe üniversitesini büyük farklı İstanbul ve Ankara tıp fakültelerinin izlediği, Gazi, Marmara ve 9 Eylül Ü. Tıp Fakültelerinin aşama yaptıkları anlaşıldı. Üniversite-dışı kurumlar yayınlardan %13 pay aldı.

Hiç bir yakınması olmayıp, kızamık geçirmesi nedeniyle başvurduğu doktor tarafından doğumsal kalp hastalığı tanısı konularak sevk edildiği Pediatrik Kardiyoloji Bilim Dalı'nca incelenen 8 yaşındaki hastaya, Doppler ekokardiyografi ve kalp kateterizasyonu yapılarak tek atriyum, mitral yarık ve kesintiye uğramış inferiyor vena kava (İVK) tanıları konuldu. Cerrahi tedavi uygulanarak mitral anteriyor yaprakçıkdaki yarık tamir edilen, sentetik yama ile atriyal septum oluşturulan olgu ilave olarak kesintiye uğramış İVK olması ve bunun operasyon sırasındaki önemi açısından sunulmaktadır.

Bu makalede, radyofrekans kateter ablasyonu (RFA) ile tedavi edilen WPW sendromlu 2 olgu sunulmuştur. Elektrofizyolojik inceleme (EFT) ve atrial haritalama için bilgisayarlı "BARD 24-lab" cihazı kullanılmıştır. RFA, ablasyon kateterinin distal ucu ile göğüs duvarına konulan büyük cild elektrodu arasında devamlı ve "unmodüle" formda, 350 kHz'de uygulanan radyofrekans enerjisi kullanılarak (Radionics, Model 3D) yapılmıştır. Olgu 1: Kırküç yaşındaki erkek hasta medikal tedaviye dirençli supraventriküler taşikardi (SVT) atakları nedeni ile kliniğimize yatırıldı. EKG ile WPW sendromu belirlendi. EFT sonucunda, sol serbest duvardaki aksesuvar yolu kullanan ortodromik atrioventriküler reentrant taşikardi (AVRT) tanısı konuldu. Ablasyon kateteri "steerable, quadripolar, 4 mm tip, 7F, Mansfield) kullanılarak ortodromik AVRT ve ventriküler "pacing" esnasında en erken retrograd atriyal aktivitenin sol atriyum serbest duvarında husule geldiği belirlendi. Ayrıca lokal ventriküler delta dalgası intervali kullanılarak da ablasyon yapılacak hedef alanın belirlenilmesine çalışıldı. On saniyelik süreler ile 25 W güçte uygulanan ilk 14 radyofrekans enerjisi etkili olmadı. Ancak 15. enerji uygulaması esnasında (25 Watt, 20 san), yüzeyel EKG'de delta dalgasının kaybolduğu, PR ve QRS intervallerinin normale döndüğü görüldü. Aksesuar yolun ablasyonundan 30 dakika sonra tekrar edilen EFT ile aksesuvar yoldan ileti olmadığı teyid edildi. İşleme son verildi. İşlem sonrası yapılan ekokardiyogram normaldi. Olgu 2: Otuz altı yaşındaki erkek hasta medikal tedaviye dirençli SVT atakları nedeni ile kliniğimize yatırıldı. EKG ile WPW sendromu belirlendi. EFT sonucunda, sağ serbest duvardaki aksesuvar yolu kullanan ortodromik (AVRT) tanısı konuldu. Ablasyon kateteri ("steerable, quadripolar, 4 mm tip, 7F, Mansfield) kullanılarak ortodromik AVRT ve ventriküler "pacing" esnasında en erken retrograd atriyal aktivitenin sağ atriyum serbest duvarında husule geldiği belirlendi. Ayrıca lokal ventriküler-delta dalgası intervali değerlendirilerek de ablasyon yapılacak hedef alanın belirlenilmesine çalışıldı. On saniyelik süreler ile 25 W güçte uygulanan ilk dört radyofrekans enerjisi etkli olmadı. Ancak 5. enerji uygulaması esnasında, yüzeyel EKG'de delta dalgası kayboldu. PR ve QRS intervalleri normale döndü. Bu alanda 60 san süre ile 40 watt akım tekrar verildi. Aksesuar yolun ablasyonundan 30 dakika sonra tekrar edilen EFT ile aksesuvar yoldan ileti olmadığı teyid edildi. İşleme son verildi. İşlem sonrası yapılan ekokardiyogram normaldi. Her iki hastada da komplikasyon olmadı ve vakaların 6 aylık takipleri esnasında, taşikardi semptomları tekrar etmedi ve 12 derivasyonlu EKG normal olarak saptandı. Sonuç olarak, WPW sendromlu hastaların tedavisinde aksesuvar yolun radyofrekans kateter ile ablasyonunun etkili ve güvenilir bir metod olabileceği kanısına varıldı.

Protez kapak trombozu vakalarında ilerleyici kapak obstrüksiyonunun rutin tedavisi yakın zamana kadar reoperasyonla kapak debridmanı veya kapak replasmanı idi. Son zamanlarda özellikle triküspid kapak trombozlarında trombolitik ajanlarla da olumlu sonuçlar alınmaktadır. Kliniğimizde, Kasım 1993'te tromboze tek diskli triküspid kapağı olan 4 aylık gebe kadın hastaya, gebeliği dolayısı ile fibrine spesifik ikinci jenerasyon fibrinolitik ajan olan rt-PA, 100 mgr'lık toplam dozda ve iki saatlik infüzyonla verildi. İnfüzyon bitiminden itibaren hastanın semptomları geriledi, triküspid kapak gradienti ortalama 7-12 mm Hg'den 2 mm Hg'ye düştü. 14. günde asemptomatik olarak taburcu edildi. Tedaviden 85 gün sonra plasenta dekolmanını takiben sectio ile alınan 6 aylık prematüre çocuk 24 saat sonra kaybedildi. Otopsi sonucunda ölüm, yapılan fibrinolitik tedaviden bağımsız, plasenta dekolmanı ve erken dönem prematürelik ile bağlantılı olarak yorumlandı. Nadir olarak rastlanan bu olgu ile tromboze triküspid protez kapaklarda trombolitik tedavinin cerrahi tedaviye göre daha ajantajlı bir tedavi yöntemi olduğu sonucuna varıldı.